Elizak

Olarteko San Bartolome.

Olarteko San Bartolome

Hasiera baten nabe bakarrekoa, ostean hiru kanpai dauzkan kanpandorre, sakristia eta elizpe bategaz osatu zuten. Ate nagusian, arku ojibalaren dobel handien gainean zistenziar trantsizioko erliebe erromaniko bat agertzen da. Gaur egungo itxura, mendebaldetik duen sarrera ikusgarria barne, XVI mendearen hasierakoa da. 1940tik kanpandorrean erloju bat dauka. Barrualdean, presbiterioko tertzeleteak kontserbatu dira. Eraikun hau agirietan lehenbizikoz 1385 urtean agertzen da.

San Juan Bateatzailea.

San Juan Bateatzailea

Nabe bakarrekoa, ondoren kanpandorre, sakristia eta alde bietara dagoen elizpeagaz osatu zuten. Puntu erdiko fatxada bi eta gotiko tinpanodun beste leiho bi dauzka. Gaur egungo itxura XVI. mendekoa da gehienbat: ia sabairaino heltzen den elizburu otxabatua, leiho biforak eta trazeria delikatuarekin. Orozkoko Andrea zen Alberta Sanchezek eta bere senar eta Aiarako Jauna zen García Galíndezek eraiki zuten 1180. urtean, San Romanen izenpean. San Juan Bateatzailearen izenpera egindako aldaketa 1491 eta 1948 urteen artean gertatu behar izan zen, izenpe hau Aiarako Jaunarengandik hurbilen zegoen elizarena baitzen, Kexanako elizarena hain zuzen ere.

Urigoitiko San Lorentzo.

Urigoitiko San Lorentzo

Nabe bakarrekoa, XVIII. mendean berriztatu zutenean zenbait elementu neoklasiko gehitu zizkioten: hiru kanpaidun kanpandorrea, sakristia eta elizpea. Atzealdean XIII. mendeko puntu erdiko leiho bat kontserbatzen da. Elizako agirietan 1385. urtean dokumentatu arren, aurretik haraneko antzinagoko biztanleekin erlazionatuta agertzen da.

Muruetako San Pedro.

San Pedro de Murueta

Tarte biko nabe bakarrekoa, abside poligonalarekin eta gurutzeriazko gangekin amaitzen da. Puntu erdiko fatxada bi ditu. Bala –hegoalderantz dagoena– gingilduna da eta barroko estiloko San Pedroren egurrezko irudi bat dauka. Gotiko estiloko leiho bi tinpano landuekin, hiru kanpaidun kanpandorrea, sakristia eta 1604. Urteko elizpea dauzka. Gaur egungo itxura XVI. mendekoa da gehienbat. Barrualdean, Errosarioaren eta San Pabloren bi aldare –biak barrokoak– eta zilarrezko gurutze plateresko bat kontserbatzen dira. Buruan eta nabearen goialdean elizaren kronologiari buruzko irudi zoragarriak daude.